เพื่อนร่วมงาน Toxic ไม่ได้น่ากลัวเท่า...การที่เรากลายเป็นเหมือนเขา

พักเที่ยงวันหนึ่ง วงข้าวกำลังเม้าท์แผนกข้างๆ กันอย่างออกรส สัปดาห์แรกเราแค่นั่งฟังเฉยๆ ผ่านไปสักเดือนเริ่มเออออตาม แล้ววันหนึ่งก็เพิ่งรู้ตัวว่า...คนเปิดประเด็นวันนี้คือเราเอง

ใครเคยสะดุ้งกับตัวเองแบบนี้ ยกมือขึ้นครับ

การเจอสังคมทำงานแบบนี้ไม่ใช่เรื่องแปลกเลย ผลสำรวจในไทยปี 2567–2568 (สสส. / FDI Recruitment) พบว่าพนักงานไทยมากกว่าครึ่งเคยอยู่ในที่ทำงานที่มีความ Toxic แต่เวลาพูดถึงเรื่องนี้ เรามักคุยกันแค่วิธี "ป้องกันตัว" จากคนเหล่านั้น สิ่งที่ไม่ค่อยมีใครเตือนกันคือ พฤติกรรมพวกนี้มันไม่ได้โจมตีเราตรงๆ อย่างเดียว มันซึมเข้าหาเราทีละนิดด้วย

เหมือนนั่งร้านหมูกระทะนั่นแหละครับ ต่อให้ไม่ได้เป็นคนย่าง ก็กลับบ้านพร้อมกลิ่นควันติดเสื้ออยู่ดี

3 สัญญาณ ว่าเรากำลังกลายเป็นเหมือนเขา

1. นินทาเริ่ม "เพลิน"

จากผู้ฟังขำๆ กลายเป็นคนเปิดประเด็นเอง และเริ่มรู้สึกว่าวงข้าวมื้อไหนไม่มีเรื่องของใครสักคน มื้อนั้นจืดไปหน่อย — ความเพลินตรงนี้แหละคือจุดที่เส้นเริ่มเลือน

2. เริ่มยืมตรรกะของเขามาใช้

"ใครๆ ก็โยนงานกัน เราโยนบ้างจะเป็นไรไป" หรือ "เขายังชิงเครดิตได้เลย" — วันที่ความผิดของคนอื่นกลายเป็นใบอนุญาตของเรา วันนั้นเราไม่ได้กำลังป้องกันตัวแล้วครับ เรากำลังสมัครเข้าทีมเขา

3. คนใหม่ในทีมเริ่มระวังตัวกับเรา

ข้อนี้เจ็บสุด น้องใหม่ที่เคยถามเราทุกเรื่อง เริ่มเลือกคำพูดเวลาอยู่ใกล้เรา ประชุมแล้วไม่ค่อยแชร์ไอเดียต่อหน้าเรา — ภาพของเราในสายตาคนอื่นอาจเปลี่ยนไปก่อนที่เราจะรู้ตัวเสียอีก

ตั้งระยะแบบมืออาชีพ — ไม่ต้องประกาศสงคราม

1. อยู่ในวงได้ แต่ไม่เติมฟืน

ไม่ต้องลุกหนีทุกครั้งที่ใครเริ่มเม้าท์ แค่ฟังแล้วจบ ไม่ขยายประเด็น ไม่ส่งต่อ เรื่องไหนมาถึงเราให้จบที่เรา ทำแบบนี้สม่ำเสมอ สักพักคนจะเรียนรู้เองว่าเล่าให้เราฟังแล้วเรื่องไปต่อไม่ได้ แล้วมันจะมาหาเราน้อยลงเอง

2. คุยเรื่องงานให้มีลายลักษณ์อักษร

กับสายโยนงานและสายชิงเครดิต ปิดช่องด้วยการสรุปข้อตกลงในแชทหรืออีเมลสั้นๆ ทุกครั้ง ไม่ใช่เพราะเราระแวงใคร แต่เพราะมันตัดวงจร "ตกลงใครพูดอะไรตอนไหน" ตั้งแต่ต้นทาง งานเดินต่อได้โดยไม่ต้องมีศึกในใจ

3. หาสังคมดีๆ มาถ่วงน้ำหนัก

เราเปลี่ยนนิสัยใครไม่ได้ แต่เลือกได้ว่าจะใช้เวลาพักกับใคร เพื่อนร่วมงานที่คุยแล้วได้พลังสักคนสองคน ก็พอทำให้ใจเราไม่เอียงไปทางฝั่งที่บั่นทอนแล้วครับ

และถ้าลองทุกทางแล้วสังคมรอบตัวยังหนักเกินรับ การขยับออก — ย้ายทีม หรือเปลี่ยนที่ทำงาน — ก็ไม่ใช่ความพ่ายแพ้ (เรามีบทความ "วิธีรับมือ เมื่ออยู่ท่ามกลางสังคม Toxic!!" เขียนเรื่องนี้ไว้ละเอียดแล้ว อ่านต่อกันได้)

ขอให้ Grower ทุกคนผ่านทุกวงข้าวไปได้โดยที่ยังเป็นตัวเองในแบบที่ภูมิใจนะครับ

เราเลือกนิสัยเพื่อนร่วมงานไม่ได้ แต่เราเลือกได้ว่าเราจะไม่เป็นแบบใคร

อยากได้เรื่องดูแลใจในโลกทำงานแบบนี้ถึงอีเมลทุกเช้าวันจันทร์ สมัครรับ Monday Brief ของ Chancedee ได้เลย — แล้วถ้าอ่านแล้วนึกถึงวงข้าววงไหนอยู่ ส่งต่อให้เพื่อนร่วมวงสักคนนะครับ